Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Salı günü Yunanistan’a yönelik sert bir uyarı yayımladı. Ankara, Atina yönetimini Pontus Rumları hakkında hukuki dayanaktan yoksun iddialar öne sürmekle suçlarken, her iki NATO müttefikinin tartışmalı geçmişten düşmanlık çıkarmak yerine ikili ilişkileri “barış ve iş birliği” çerçevesinde inşa etmesi gerektiği çağrısında bulundu.
Bu açıklamaların zamanlaması, Mustafa Kemal Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Karadeniz’in önemli şehri Samsun’a ayak basarak, Yunanistan’ın da aralarında bulunduğu işgal kuvvetlerine karşı Türk Kurtuluş Savaşı’nı başlattığı tarihi günle aynı döneme denk geldi.
Söz konusu tarihi yıl dönümü, Türkiye’de ülkenin en değerli milli bayramlarından biri olan “19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı” olarak büyük bir coşkuyla kutlanıyor.
Yunanistan’ın “Asılsız” Pontus Anlatısını Yasallaştırmasına Tepki
Ankara’nın itirazlarının merkezinde, Atina’nın 1994 yılında kabul ettiği ve Türkiye’nin tarihi gerçeklerden tamamen uzak bularak kesin bir dille reddettiği sözde “Pontus Rum soykırımını” resmi olarak tanıyan Yunan yasası yer alıyor.
Türk Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan’ın bu asılsız iddiaları gözden geçirmeyi reddetmekle kalmayıp, söz konusu iddiaları istikrarlı bir şekilde genişlettiğini belirtti. Bu anlatının, Milli Eğitim Bakanlığı’nın yayımladığı bir genelgeyle ülke çapındaki ilkokul ve ortaokullarda zorunlu müfredat haline getirildiği vurgulandı.
Bakanlık, Pontus iddialarını tamamen siyasi bir araç olarak nitelendirerek, Yunanistan’ın kendi askeri ve ahlaki çöküşünü örtbas etmek amacıyla bu iddiaları yeniden gündeme getirip büyüttüğünü savundu. Yapılan resmi açıklamada tam olarak şu ifadelere yer verildi: “Yunanistan, tarihi siyasi kaygılarla istismar etmeye son vermelidir.”
Ankara’dan Antlaşma Kayıtları ve Müttefik Raporları Vurgusu
Türkiye’nin yayımladığı bildiride, aynı tarihi dönemde Yunanistan’ın gerçekleştirdiği belgelenmiş ihlallere de dikkat çekildi.
Dışişleri Bakanlığı, Yunan ordusunun Anadolu’daki işgal harekâtı sırasında işlediği savaş suçlarının ve vahşetin altını çizmek için şu tarihi kanıtları işaret etti:
- Müttefik Devletler Soruşturma Komisyonu Raporları: O dönem sahada yapılan incelemelerin resmi bulguları.
- 1923 Lozan Barış Antlaşması (Madde 59): Yunanistan’ın savaş hukukuna aykırı eylemlerinin uluslararası düzeyde kayıt altına alındığı resmi antlaşma maddesi.
Eski Bizans ve Osmanlı imparatorluklarına ait toprakları kapsayan, 19. yüzyıla ait milliyetçi “Megali İdea” (Büyük Ülkü) vizyonu bayrağı altında başlatılan bu işgal girişimi, kesin bir askeri hezimetle sonuçlanmıştı.
Yunan kuvvetleri, uzun ve yıkıcı bir savaşın ardından 1922 yılı itibarıyla Anadolu’dan tamamen çıkarıldı. Bakanlık, Yunanistan’ın günümüzdeki Pontus iddialarını, geçmişteki bu büyük yenilgiyi yeniden şekillendirme ve kendi ordusunun eylemlerinden dikkatleri başka yöne çekme çabası olarak nitelendirdi.
Türkiye’den Tripoliçe Katliamı ve İzmir’in İşgali Hatırlatması
Ortak tarihin daha da derinlerine inen Ankara yönetimi, Yunanistan’ı 1821 yılında yaşanan Tripoliçe Katliamı ile de yüzleşmeye çağırdı. Yunan Bağımsızlık Savaşı sırasında, günümüzde Tripolis olarak bilinen Mora Yarımadası’ndaki bu şehirde yaşayan Osmanlı Müslümanları ve Yahudileri acımasızca katledilmişti. Bunun yanı sıra, bugün kutlanan 19 Mayıs Samsun’a çıkış yıl dönümünden sadece dört gün önce, 15 Mayıs 1919’da Yunan askerlerinin İzmir’e çıkmasının hemen ardından işlenen vahşetler de gündeme getirildi.
Dışişleri Bakanlığı, tüm bu yaşananları Atina’nın hiçbir zaman resmi olarak kabul etmediği, Türklere ve diğer etnik gruplara yönelik daha geniş çaplı bir şiddet sarmalının parçası olarak tanımladı.
Açıklama, geleceğe dönük yapıcı bir çağrıyla son buldu ve Yunanistan şu sözlerle davet edildi: “…gerçekleri çarpıtmak ve tarihten husumet çıkarmak yerine, ikili ilişkilerimizi barış ve iş birliği içinde geliştirecek bir tutum benimsemeye…”
