Orta Doğu’da tırmanan çatışmalar, teknoloji dünyasında benzeri görülmemiş bir olaya sahne oldu. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn’de bulunan üç Amazon Web Services (AWS) tesisi askeri hareketlilik nedeniyle hasar gördü. Bu gelişme, küresel çapta büyük bir bulut bilişim sağlayıcısının veri merkezinin savaş sebebiyle çevrimdışı kaldığı ilk vaka olarak tarihe geçti.
Pazar günü bulut durum panosunu güncelleyen AWS, BAE’deki tesisindeki kesintinin bölgeye çarpan “nesnelerden” kaynaklandığını duyurdu. Pazartesi günü ise durum tamamen netleşti ve Amazon yetkilileri, devam eden çatışmalarla bağlantılı İHA saldırılarının BAE ve Bahreyn’deki üç AWS veri merkezine zarar verdiğini doğruladı:
- BAE’deki iki tesis doğrudan hedef alındı.
- Bahreyn’deki üçüncü tesis ise yakınlarına isabet eden bir İHA saldırısından etkilendi.
- Olaylar sonucunda binalarda yapısal sorunların yanı sıra elektrik ve su sistemlerinde hasarlar meydana geldi.
Hasar Gören Tesislerin İçyüzü
Business Insider tarafından incelenen kurum içi belgelere göre, Dubai’de bulunduğu tahmin edilen ve en ağır hasarı alan DXB62 kodlu tesis tahliye edilerek mühürlendi. Binada ciddi boyutlarda yapısal yıkım meydana gelirken, yangın söndürme sistemlerinden sızan sular 3 ila 4 santimetreye ulaşarak elektrik kesintilerinin yarattığı sorunları daha da büyüttü.
Tesisin içerisindeki tablo oldukça ağırdı:
- Amazon’un temel bilgi işlem donanımlarını barındıran 14 adet EC2 bulut sunucu kabini çevrimdışı duruma düştü.
- Bunlara ek olarak 5 üretim kabini daha devre dışı kaldı.
- Soğutma sistemleri tamamen çöktü.
- Sıcaklığı dengeleyen havalandırma üniteleri ya güç kaybetti ya da arızalandı.
- Tüm bunlara rağmen, hasar gören bölge 30 adet güvenlik kamerasıyla izlenmeye devam etti.
Öte yandan, DXB61 kodlu ikinci bir Dubai tesisi dolaylı bir darbe ve sonrasında hızla söndürülen ufak çaplı bir yangın sebebiyle Pazar günü kapatıldı. DXB60 olarak bilinen üçüncü bir noktada ise bölgesel bir WiFi kesintisi yaşandı. Bahreyn’de ise AWS, tesisin yakınında gerçekleşen İHA saldırısının altyapıya fiziksel zarar verdiğini bildirdi.
AWS yetkilileri durumu şu sözlerle özetledi: “Bu saldırılar yapısal hasara yol açtı, altyapımıza yönelik güç akışını sekteye uğrattı ve bazı durumlarda ilave su hasarıyla sonuçlanan yangın söndürme faaliyetleri gerektirdi. İşin içindeki fiziksel hasarın doğası göz önüne alındığında, toparlanma sürecinin uzun sürmesini bekliyoruz.”
Savaşın Çökerttiği İlk Veri Merkezi
Şirketin olayları tanımlamak için başlangıçta “nesneler” kelimesini seçmesi, teknoloji ve siber güvenlik analistlerinin hemen dikkatini çekti. Teknoloji analisti Shanaka Anslem Perera, X platformunda yaptığı değerlendirmede, bu tür askeri olaylar için henüz standart bir terminoloji bulunmadığından Amazon’un tarafsız bir dil kullanmaya çalıştığını belirtti.
Siber güvenlik uzmanı Lukasz Olejnik ise durumu daha çarpıcı bir dille eleştirdi. X hesabından yaptığı paylaşımda Olejnik, “‘Veri merkezine çarpan nesneler’, bir füze saldırısı için ‘özel askeri operasyon’dan bu yana kullanılan en nazik tanımdır” ifadelerine yer verdi. Olejnik ayrıca, Amazon’un BAE veri merkezinin Cumartesi gecesinden Pazar gününe kadar tamamen kapalı kaldığını vurguladı. AWS, kullanıcılarını yangınlar hakkında bilgilendirse de altyapıya çarpan nesnelerin ne olduğunu açıklamadı. Olejnik bu durumu, “Noktaları birleştirmek okuyucuya bırakılmış” şeklinde yorumladı.
Amazon, yaşanan yıkımın ardında doğrudan İran saldırılarının olduğunu resmi olarak ifade etmedi. Ancak bu olaylar, ABD ve İsrail’in bölgedeki askeri hamlelerinin ardından İran’ın Körfez ülkelerine yönelik başlattığı misilleme amaçlı füze ve İHA saldırılarıyla aynı döneme denk geldi.
Sunucu Odalarının Ötesine Yansıyan Etkiler
Söz konusu kesinti; EC2 işlem, S3 depolama ve DynamoDB gibi bir düzine kadar kritik AWS bulut hizmetini derinden etkiledi. Amazon, müşterilerine acil durum kurtarma planlarını devreye sokmalarını, kritik verilerini yedeklemelerini ve operasyonlarını Orta Doğu dışındaki AWS sunucularına taşımalarını tavsiye etti.
Krizin yankıları sadece teknoloji sektörüyle de sınırlı kalmadı:
- Abu Dabi Ticaret Bankası, doğrudan AWS’yi işaret etmese de bölge genelinde yaşanan bir bilgi teknolojileri sorunu nedeniyle platformlarına ve mobil uygulamasına erişilemediğini duyurdu.
- Reuters’ın bir kaynağa dayandırdığı habere göre, altyapısında AWS kullanan birçok finansal kuruluş bu süreçten olumsuz etkilendi.
- Business Insider’ın pazartesi günü geçtiği habere göre Amazon’un Abu Dabi’deki e-ticaret teslimatları da artan gerilim nedeniyle askıya alındı.
Teknolojik Merkez ve Yeni Hedef: Körfez
Bu saldırılar, Körfez bölgesinin teknolojik anlamda büyük bir büyüme yaşadığı döneme denk geldi. ABD’li teknoloji şirketleri, BAE ve genel olarak Körfez’i yapay zeka altyapısı için bölgesel bir merkez haline getirmek amacıyla devasa yatırımlar yapıyordu. Microsoft, Kasım ayında veri merkezlerinde Nvidia çiplerini kullanarak 2029 yılına kadar BAE’ye 15 milyar dolar yatırım yapma planını açıklamıştı. Google ve Oracle gibi devler de bölgede önemli tesislere sahip.
Geçtiğimiz hafta, Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), bölgedeki savaşın yapısının değiştiği konusunda uyardı: “Önceki çatışmalarda İran ve vekilleri gibi bölgesel rakipler, Körfez’deki ortak devletlerdeki boru hatlarını, rafinerileri ve petrol sahalarını hedef alıyordu. Bilgi işlem çağında bu aktörler veri merkezlerini, bilgi işlemi destekleyen enerji altyapısını ve kritik fiber bağlantı noktalarını da hedef alabilir.”
Türkiye’deki Anadolu Üniversitesi’nden sosyal medya uzmanı ve Sodimer kurucusu Levent Eraslan da X platformunda yaptığı değerlendirmede AWS olayının bir tesadüf olmadığını savundu. Eraslan, İran’ın Amazon’un bulut altyapısına yönelik saldırısının, çatışmaların artık orduların ötesine geçerek dijital sistemlere sıçradığını kanıtladığını belirtti.
Eraslan düşüncelerini şu sözlerle ifade etti: “Veri merkezleri, bulut sistemleri ve dijital ağlar günümüzde enerji tesisleri veya askeri üsler kadar stratejik bir öneme sahiptir. Böyle bir hamle, Amerikan teknoloji altyapısına karşı asimetrik bir siber güç mesajı olarak görülecektir.” Eraslan ayrıca, “Veri ve altyapı kontrolü, dijital çağda savaşın görünmez ancak en kritik cephelerinden biridir,” diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekti.
Yaşananların ardından AWS, toparlanma sürecindeki belirsizlik sürerken müşterilerine bu durumu devam eden bir kriz olarak değerlendirmelerini ve iş yüklerini Orta Doğu dışındaki sunuculara taşımalarını öneriyor. Daha geniş çerçeveden bakıldığında tablo oldukça net: Amazon, altyapısının bölgesel çatışmalardan izole kalacağı beklentisiyle BAE ve Bahreyn’de devasa erişilebilirlik alanları kurmuş, Körfez’i bulut genişlemesinin temel taşı yapmıştı. Ancak bu olay, söz konusu beklentilerin artık geçerli olmayabileceğini açıkça gösterdi.
