Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Çarşamba günü paylaşılan verilere göre, Türkiye’de tüketici fiyatlarındaki artış hızı Kasım ayında piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. Açıklanan verilere göre aylık enflasyon, Mayıs 2023’ten bu yana kaydedilen en düşük oran olan %0,87 seviyesine gerilerken, yıllık enflasyon ise %31,07’ye düştü.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) son piyasa katılımcıları anketinde beklentiler çok daha karamsardı; piyasa, aylık %1,59’luk bir artış ve yıllık bazda %32,02’lik bir oran öngörüyordu.
Kasım 2021’den beri görülen en düşük seviyeye işaret eden bu beklenmedik yavaşlama, para politikası yapıcılarına manevra alanı kazandırdı. Veriler açıklanmadan önce 100 baz puan civarında şekillenen faiz indirimi beklentileri, bu gelişmeyle birlikte güç kazanmış durumda. Enflasyondaki bu belirgin düşüş, parasal genişleme sürecinin hızını belirleme konusunda ekonomi yönetimine rahat bir nefes aldırıyor.
Gıda Fiyatlarındaki Baskı Hafifledi
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) sepetinde yer alan 143 ana harcama grubunun 108’inde artış gözlemlenirken, 28 kalemde fiyat düşüşü yaşandı ve 7 kalemde fiyatlar sabit kaldı. Endekste ağırlığı en yüksek olan üç ana gruptaki seyir ise şu şekilde gerçekleşti:
- Gıda ve Alkolsüz İçecekler: Aylık bazda %0,69 oranında gerileyerek enflasyondaki düşüşün ana motoru oldu (Yıllık artış: %27,44).
- Ulaşım: Maliyetler aylık %1,78 artarken, yıllık artış %29,23’e ulaştı.
- Konut: Aylık %1,70’lik artışla yıllık bazda %49,92’lik bir yükseliş kaydetti.
Harcama grupları detaylandırıldığında, Kasım ayının zam şampiyonu %3,33’lük artışla eğlence ve kültür grubu olurken, onu alkollü içecekler ve konut izledi. Geçmiş aylarda enflasyonu yukarı çeken gıda fiyatlarının bu ay eksiye dönmesi, manşet enflasyonun gerilemesindeki en kritik faktör olarak öne çıktı.
Öte yandan, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) aylık %0,84 artış gösterdi ve yıllık bazda %27,23 seviyesine geldi. Sektörel bazda dikkat çeken değişimler şunlar oldu:
- Elektrik ve Gaz Üretimi: Aylık %3,1 düşüş (Yıllık: %24,92).
- Su Temini: Aylık %2,02 artış (Yıllık: %57,62).
- Madencilik: Aylık %1,77 artış.
- İmalat: Aylık %1,17 artış.
Bakan Şimşek: Düşüş Eğilimi Aralık Ayında da Sürecek
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı değerlendirmede, aylık enflasyonun son iki buçuk yılın en düşük seviyesine indiğine dikkat çekti. Hükümetin beklentisi, bu yavaşlama trendinin Aralık ayına kadar süreceği yönünde.
Bakan Şimşek, Ağustos-Ekim döneminde trendin üzerinde seyreden gıda fiyatlarının normalleşmeye başlamasının, fiyat baskılarını hafifletmede kilit rol oynadığını vurguladı. 2026 yılına kadar uzanan orta vadeli hedefler doğrultusunda; sıkı maliye ve para politikası, finansal istikrar ve yönetilen fiyatların (özellikle eğitimde) kural bazlı belirlenmesi gibi faktörlerin önemini yineledi.
Şimşek, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Fiyat istikrarını önceliklendiren programımızı kararlılıkla uygulamaya devam edeceğiz.”
Vergi düzenlemeleri ve idari fiyat artışlarının mali kapasite ve hedeflerle uyumlu yürütüleceğini belirten Şimşek, gıda, enerji ve konut sektörlerindeki arz yönlü reformların dezenflasyon sürecini daha da güçlendireceğini sözlerine ekledi.
Piyasalarda Faiz İndirimi Beklentisi 200 Baz Puana Çıktı
Enflasyon verilerinin ardından yerel aracı kurumlar, Merkez Bankası’nın elinin rahatladığına ve borsa tarafında (özellikle bankacılık ve sanayi hisselerinde) pozitif bir havanın hakim olabileceğine işaret etti.
Manşet enflasyon ile TCMB politika faizi arasındaki makasın yaklaşık 8,5 puana kadar açılması, gözleri 11 Aralık’ta yapılacak Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısına çevirdi. Temmuz ayında başlayan gevşeme sinyallerinin ardından, politika yapıcıların bu toplantıda atacağı adım merakla bekleniyor. Hatırlanacağı üzere Merkez Bankası, Eylül ayındaki enflasyon yükselişi nedeniyle Ekim ayında faiz indirimini 100 baz puanla sınırlı tutmuştu.
Aracı kurumların raporlarından öne çıkan görüşler şöyle:
Alnus Yatırım: Enflasyon verisinin TL varlıkları desteklediğini belirterek, dışsal veya içsel bir şok yaşanmadığı sürece piyasaların olumlu fiyatlanacağını öngördü. Kurumun değerlendirmesinde şu ifadeler yer aldı:“TCMB önümüzdeki Perşembe günü faizleri en az 150 baz puan indirirse, yeni olumsuzluklar ortaya çıkmadıkça hisse senetlerindeki toparlanma girişimi kısa vadede etkili olmaya devam edebilir.”
Kuveyt Türk: Beklentilerin çok altında kalan enflasyon verisinin, 11 Aralık öncesi Merkez Bankası’nın politika esnekliğini artırdığını vurguladı. Kurum beklentisini şöyle açıkladı:“Bu bağlamda, TCMB’nin toplantıda politika faiz oranını 200 baz puan indirerek %37,5’e çekmesini bekliyoruz.”
Trive Yatırım: Enflasyon sürprizi sonrası faiz indirimini artık kesin olarak değerlendiren kurum, beklentisini yukarı yönlü revize etti. Analizlerinde şunları kaydettiler:“Aylık TÜFE rakamının tahminlerin oldukça altında gelmesiyle, TCMB’nin Aralık ayında faiz indirimine gideceği artık kesinleşti.” “Daha önce, konsensüs 150 baz puanlık bir indirim yönündeydi, ancak şimdi 200 baz puanlık bir revizyon makul görünüyor. Düşük enflasyon, tatmin edici bir enflasyon düşüşü süreci ve devam eden faiz indirimleri, hisse senetlerinde yükseliş döngüsüne geri dönüşü işaret edebilir.”
