Pazar günü, ölümcül hantavirüs salgınının patlak verdiği yolcu gemisi İspanya’nın Kanarya Adaları açıklarına demirledi.
Birden fazla ülkenin sağlık makamları, gemideki yaklaşık 150 yolcu ve mürettebatın sağlık taramasından geçirilmesi, izole edilmesi ve ülkelerine güvenle geri gönderilmesi amacıyla geniş çaplı bir tıbbi tahliye operasyonu başlattı. AFP muhabirlerinin aktardığına göre, MV Hondius isimli gemi yerel saatle sabah 05:30 sularında (04:30 GMT) bir Sivil Muhafız gemisinin eskortluğunda Tenerife’deki Granadilla Limanı yakınlarına ulaştı.
Operasyonun başlamasından önce polis ekipleri limanın bir bölümünü güvenlik çemberine alırken, rıhtım boyunca beyaz çadırlar kuruldu. 1 Nisan tarihinde Arjantin’in Ushuaia kentinden Yeşil Burun Adaları’na (Cape Verde) gitmek üzere yola çıkan gemi, limana yanaşmayarak açık denizde demirli halde kalacak. Yolcular, beşerli gruplar halinde teknelerle karaya taşınıyor, sağlık görevlileri tarafından muayene edildikten sonra ülkelerine dönecekleri tahliye uçuşları için yaklaşık 10 kilometre mesafedeki havalimanına otobüslerle götürülüyor.
Salgının Ayrıntıları
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) verilerine göre, gemide şu ana kadar altı doğrulanmış ve iki şüpheli hantavirüs vakası tespit edildi. Biri Hollandalı bir çift, diğeri ise Alman bir kadın olmak üzere toplam üç yolcu yaşamını yitirdi. Sağlık yetkilileri, an itibarıyla gemide başka şüpheli vaka bulunmadığını açıkladı. Bilim insanları, bu salgına yol açan virüsün, genellikle yakın temas yoluyla insandan insana bulaştığı bilinen tek tür olan hantavirüsün Andes varyantı olduğunu belirledi.
DSÖ, virüs nedeniyle hayatını kaybeden iki yolcunun gemiye binmeden önce Arjantin, Şili ve Uruguay’ı kapsayan bir seyahat gerçekleştirdiklerini bildirdi. DSÖ Salgın ve Pandemi Hazırlık ve Önleme Direktörü Maria Van Kerkhove Cumartesi günü yaptığı açıklamada durumu şu sözlerle özetledi: “Gemideki herkesi yüksek riskli temaslı olarak sınıflandırıyoruz.” DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus ise Cumartesi günü İspanya’ya giderek Tenerife halkına yönelik yazdığı açık bir mektupla kamuoyundaki endişeleri dindirmeye çalıştı. Tedros mektubunda, “Beni çok net duymanızı istiyorum,” ifadelerini kullandı ve ekledi: “Bu yeni bir COVID-19 değil.” Tenerife’ye ulaştıktan sonra gazetecilere verdiği demeçte ise operasyonun başarısına inancının tam olduğunu vurgulayarak, “İspanya hazır ve hazırlıklı,” dedi.
Tahliye Lojistiği
Tahliye işlemlerinde öncelik İspanyol vatandaşlarına veriliyor. Bu kişilerin bir kısmı, tıbbi değerlendirmelere bağlı olarak bir ila iki hafta sürecek karantina süreci için Madrid’deki bir askeri hastaneye nakledilecek. On yedi ABD yolcusu ise Amerika Birleşik Devletleri’ne uçarak Nebraska’da bulunan özel bir karantina merkezinde gözetim altında tutulacak. İspanya’nın sağlık ve içişleri bakanları, yerel halkla “hiçbir temas” kurulmayacağını ve yolcuların “milliyet gruplarına göre” tahliye edileceğini kesin bir dille ifade etti.
İçişleri Bakanı ayrıca, yolcuların geçiş yapacağı tüm güzergahların dışarıya kapatılacağını ve geminin etrafında oluşturulan deniz yasağı bölgesinin aktif kalacağını belirtti. Hollandalı kruvaziyer operatörü Oceanwide Expeditions, “tüm misafirlerin ve sınırlı sayıda mürettebatın” saat 07:00 (GMT) itibarıyla gemiden ayrılmaya başlamasının planlandığını duyurdu. Şirket yetkilileri operasyonla ilgili olarak, “Gemiden indiklerinde, derhal kendilerine tahsis edilen uçaklara transfer edilecekler,” açıklamasını yaptı. Bölgesel yetkililer geminin limana yanaşmasına müsaade etmezken, yetkililer operasyon için en uygun koşulların Pazar ve Pazartesi günleri arasındaki kısa süreli iyi hava aralığında oluştuğunu kaydetti.
Uluslararası Takip Süreci
Çeşitli ülkelerin sağlık otoriteleri, salgın kesinleşmeden önce gemiden ayrılan yolcuların izini sürmeye devam ediyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), salgını kurumun en düşük acil durum aktivasyon seviyesi olan Seviye 3 acil müdahale kategorisine aldı. CDC yetkilileri, virüsün kuluçka süresiyle eşleşen yaklaşık altı haftalık bir zaman dilimi boyunca yolcuların izleneceğini bildirdi. Cuma günü DSÖ tarafından yapılan açıklamaya göre, enfekte bir yolcuyla temas eden Hollanda merkezli KLM havayolu şirketine bağlı bir uçuş görevlisinin hantavirüs testi negatif çıktı.
Hayatını kaybeden ilk kişinin eşi olan enfekte yolcu, 25 Nisan’da Johannesburg’dan Hollanda’ya gitmek üzere bir uçağa binmiş, ancak uçak havalanmadan önce indirilmişti. Söz konusu kadın, ertesi gün Johannesburg’daki bir hastanede vefat etti. Singapur yetkilileri, gemide bulunan iki vatandaşlarının testlerinin negatif sonuçlandığını ancak önlem amacıyla karantinalarının sürdüğünü açıkladı. İngiliz sağlık yetkilileri, yaklaşık 220 kişilik nüfusuyla dünyanın en izole yerleşim yerlerinden biri sayılan Tristan da Cunha’da şüpheli bir vaka rapor etti. İspanyol yetkililer ise Johannesburg uçuşunda bulunan bir kadının, İspanya’nın doğusundaki evinde hastalık belirtileri göstermesi üzerine hantavirüs testine alındığını doğruladı. Sağlık Bakanı Javier Padilla’nın verdiği bilgiye göre, bu hasta şu anda hastanede izolasyon altında tutuluyor.
