Küresel piyasalarda petrol fiyatlarının gerilemesiyle birlikte, Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarında da düşüş yaşanması bekleniyor. Raporlara göre, cuma gününden itibaren geçerli olmak üzere benzin fiyatlarında, cumartesi günü ise motorin fiyatlarında indirim öngörülüyor. Ancak bu indirimlerin pompa fiyatlarına yansımasının sınırlı kalacağı belirtiliyor.
Söz konusu fiyat ayarlaması, ABD ve İran arasındaki gerilimin sona erebileceğine dair olumlu sinyallerin gölgesinde, küresel petrol fiyatlarının son dört yılın zirvesinden varil başına 100 doların altına inmesiyle gündeme geldi.
İndirimin Büyük Kısmı Vergileri Dengeleyecek
Sektör temsilcilerinden alınan güncel bilgilere göre, benzinde litre başına 2,74 TL’lik bir indirim planlanıyor. Ne var ki, eşel mobil vergi sistemi nedeniyle bu indirimin yüzde 75’i Özel Tüketim Vergisi’ni (ÖTV) dengelemek için kullanılacak. Bu sebeple söz konusu indirimin sadece 0,69 TL’lik kısmı doğrudan pompa fiyatlarına yansıyacak. Yapılacak bu düzenlemenin ardından İstanbul’un Avrupa Yakası’nda benzinin litre fiyatının 63,78 TL seviyesine gerilemesi bekleniyor.
Motorin cephesinde ise cuma günü herhangi bir fiyat değişikliği beklenmezken, cumartesi günü bir indirim dalgası daha öngörülüyor. Küresel akaryakıt piyasalarında ani bir tersine dönüş yaşanmadığı takdirde, motorinde litre başına planlanan 5,30 TL’lik indirimin yaklaşık 1,33 TL’si eşel mobil sistem çerçevesinde pompaya yansıyacak. Beklenen bu indirimin ardından, İstanbul Avrupa Yakası’nda motorinin litre fiyatının 70,44 TL’ye düşeceği tahmin ediliyor.
Fiyatlar Nasıl Belirleniyor ve Bütçeye Maliyeti Nedir?
Türkiye’de akaryakıt pompa fiyatları belirlenirken birden fazla değişken göz önünde bulundurulmaktadır. Bu temel faktörler şunlardır:
- Uluslararası ham petrol ve CIF Akdeniz rafineri fiyatları
- Dolar/TL döviz kurundaki hareketlilik
- Dağıtım şirketleri ve bayi maliyetleri
- Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Katma Değer Vergisi (KDV) başta olmak üzere yurt içi vergiler
Tüketicileri akaryakıt fiyatlarındaki sert ve ani dalgalanmalardan korumak amacıyla hükümet, mart ayının başında eşel mobil sistemi olarak bilinen akaryakıt vergi tamponu mekanizmasını yeniden devreye almıştı.
Küresel çapta çatışmaların başladığı günden bu yana benzin fiyatlarında yaklaşık yüzde 12,5, motorin fiyatlarında ise neredeyse yüzde 19 oranında bir artış yaşandı. Bu durum, Türkiye’deki enflasyonist baskıları daha da artırdı. Tüketiciyi korumaya yönelik uygulanan bu tampon sisteminin devlet bütçesine maliyetinin ise yaklaşık 600 milyar TL civarında olduğu tahmin ediliyor.
