Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump ve üst düzey Amerikalı iş dünyası yöneticilerinin Pekin’e gerçekleştirdiği ziyaretin ilk gününde, yabancı firmaların Çin pazarına erişimini daha da artırma taahhüdünde bulundu.
Çin devlet medyasında yer alan haberlere göre, Büyük Halk Salonu’ndaki görüşmenin ardından Xi, doğrudan şu ifadeleri kullandı: “Çin, daha yüksek bir seviyede dışa açılmaya devam edecek. ABD’li şirketler, Çin pazarında daha geniş fırsatlar bekleyebilir.”
Trump ve Xi’den İyimser Mesajlar
Trump’ın Pekin temaslarına, Amerikan iş dünyasının önde gelen isimlerinden oluşan geniş bir heyet eşlik etti. Heyette yer alan dikkat çekici isimler ve kurumlar şunlardı:
- Elon Musk (Tesla)
- Jensen Huang (Nvidia)
- Tim Cook (Apple)
- Ayrıca BlackRock, Blackstone, Boeing, Citigroup, Goldman Sachs, Qualcomm ve GE Aerospace gibi devlerin üst düzey yöneticileri.
Bu temaslar, Trump’ın 2017’deki önceki görev süresi sırasında Pekin’e yaptığı seyahatten bu yana, görevdeki bir ABD başkanının Çin’e gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret olma özelliğini taşıyor.
Çin lideri, Trump ve Amerikan heyetinin üst düzey üyelerini Pekin’in resmi devlet kompleksinde ağırladı. Açılış konuşmaları sırasında Washington ile Pekin arasındaki ilişkilerin “şimdiye kadarkinden daha iyi” olmaya aday olduğunu belirten Trump, iki lider arasındaki güçlü kişisel ilişkiye de dikkat çekti. Geçmişteki anlaşmazlıkların doğrudan iletişim yoluyla çözüldüğünü vurgulayan Trump, şu ifadeleri kullandı:
“Ben sizi arardım, siz de beni arardınız ve ne zaman bir problemimiz olsa, bunu çok hızlı bir şekilde çözerdik. Ve birlikte harika bir geleceğimiz olacak.”
Buna karşılık Xi, her iki ülkeyi de rekabetten kaçınmaya ve bunun yerine işbirliğinin yollarını aramaya davet etti. Tayvan konusunu da gündeme getiren Çin lideri, devlet medyasına yansıyan sözlerinde bu durumu “Çin-ABD ilişkilerindeki en önemli mesele” olarak nitelendirdi ve şu uyarıda bulundu:
“Eğer yanlış yönetilirse, iki ulus çarpışabilir veya hatta çatışmaya girebilir, bu da tüm Çin-ABD ilişkisini son derece tehlikeli bir duruma sürükleyebilir.”
ABD’li İş Dünyası Liderleri Taahhütleri Memnuniyetle Karşıladı
Çin devlet medyasına göre, iş dünyası liderleri Çin ile işbirliğini derinleştirme ve ülkedeki operasyonlarını genişletme konusundaki ilgilerini dile getirdiler. Xi, Amerikan firmalarının yıllar boyunca Çin’in reform ve dışa açılma sürecinde önemli bir rol oynadığını ifade etti.
Trump, Pekin’e hareket etmeden önce, 2025 yılında tahmini 414,7 milyar dolara ulaşan ikili ticaret hacmine dikkat çekerek, Xi’den “ilk talebi”nin Çin ekonomisini Amerikan işletmelerine daha fazla açması olacağını belirtmişti.
Sabah yapılan müzakerelerin ardından bazı yöneticiler, mekanın dışındaki gazetecilere kısa ama olumlu değerlendirmelerde bulundu. Görüşmeler sorulduğunda Elon Musk, “Harika,” yanıtını verdi. Ne gibi başarılar elde edildiği konusunda ısrar edildiğinde ise “birçok iyi şey,” olduğunu belirtti.
Jensen Huang da her iki liderden övgüyle bahsederek zirveyi olumlu bir şekilde değerlendirdi: “Görüşmeler iyi geçti. Sayın Xi ve Başkan Trump inanılmazdı.”
Gündemi Ticaret, Yapay Zeka ve İran Gerilimi Belirliyor
Pekin zirvesi öncesinde, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yıllardır ilişkileri zorlayan ticaret gerilimlerini hafifletmek amacıyla Güney Kore’de Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile bir araya geldi. Müzakereleri değerlendiren Xi Jinping, sonucu “genel olarak dengeli ve olumlu” olarak nitelendirdi ve her iki hükümeti ikili ilişkilerde zor kazanılan ivmeyi korumaya çağırdı.
Trump’ın ziyareti sırasındaki görüşmelerde ele alınması beklenen temel konu başlıkları şunlardan oluşuyor:
- Geçtiğimiz Ekim ayında Güney Kore’de varılan bir yıllık gümrük vergisi ertelemesinin uzatılma ihtimali.
- Çin’in nadir toprak elementleri ihracatındaki kısıtlamaları.
- Washington ile Pekin arasında yapay zeka geliştirmeye yönelik giderek artan rekabet.
- İran savaşı ve bölgedeki gerilimler.
Trump’ın Mart ayında yapılması planlanan bu geziyi ertelemesine de neden olan İran konusunun gündemin üst sıralarında yer alması bekleniyordu. ABD başkanı Pekin’e gitmeden önce yaptığı açıklamada İran hakkında Xi ile “uzun bir konuşma” yapmayı beklediğini söylemişti.
Çin, ABD yaptırımlarına rağmen İran petrolünün en büyük alıcısı konumunu sürdürüyor. Buna rağmen Trump, konu hakkında Pekin’den “Herhangi bir yardıma ihtiyacımız olduğunu sanmıyorum,” şeklinde konuştu.
