Malta bayraklı kruvaziyer gemisi Celestyal Discovery, haftalar süren kesintilerin ardından stratejik rotanın yeniden trafiğe açılmasıyla cuma günü Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptı. Bu hamle, krizin başından bu yana gerçekleştiği teyit edilen ilk gemi geçişi olarak kayıtlara geçti.
Yunanistan merkezli Celestyal Cruises tarafından işletilen geminin, gemi takip verilerine göre boğazdan geçiş yapmadan önce mart ayının başından bu yana Basra Körfezi’nde bekleyişini sürdürdüğü biliniyordu.
Haftalar Süren Krizin Ardından Hürmüz Yeniden Açıldı
Bu tarihi geçiş, 28 Şubat tarihinde gerçekleşen ABD-İsrail saldırılarının ardından İran’ın getirdiği kısıtlamalar nedeniyle Körfez bölgesinde yaklaşık 2.000 geminin mahsur kalmasıyla oluşan deniz trafiği krizinde büyük bir kırılma noktası anlamına geliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, su yolunun artık “tamamen açık” olduğunu belirtirken, İran limanlarını hedef alan ABD deniz ablukasının Tahran ile olan ticari işlemler “yüzde 100 tamamlanana” kadar yürürlükte kalacağının altını çizdi. Trump ayrıca, İran’ın boğazı bir daha kapatmaya yeltenmeyeceğini de sözlerine ekledi.
Öte yandan İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Lübnan’da sağlanan ateşkesin ardından ticari gemilerin geçişine resmi olarak izin verildiğini ve bu erişimin ateşkes süresi dolana kadar devam edeceğini doğruladı.
Avrupa’dan Güvenli Seyrüsefer İçin Ortak Plan
Avrupalı liderler, boğazın yeniden açılmasını koordineli bir denizcilik planıyla güvence altına almak için hızla harekete geçti. Fransa, Birleşik Krallık, Almanya ve İtalya liderleri, Paris’te düzenledikleri ortak basın toplantısında deniz trafiğinin “hiçbir geçiş ücreti ve kısıtlama olmaksızın” derhal normale dönmesi çağrısında bulundu.
Paris ve Londra’nın eş başkanlığında gerçekleştirilen toplantının ana gündemi, boğazdan geçen nakliye rotalarını korumayı amaçlayan çok uluslu yeni bir misyon teklifi etrafında şekillendi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ticari gemilere eşlik edecek ve güvenliklerini sağlayacak “tarafsız bir güç” oluşturmak adına Birleşik Krallık ile birlikte hazırlıkların hızlandırıldığını belirtti. Denizcilik faaliyetlerine olan güveni yeniden tesis etmek için paydaşlarla olan koordinasyona dikkat çeken Macron, “Başlatmış olduğumuz planlama çabalarını güçlendirecek ve hızlandıracağız” ifadelerini kullandı.
Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ise bu güvenlik çabalarını desteklemeye hazır olduklarının sinyalini verdi. Mayın temizleme ve deniz keşfi gibi potansiyel Alman katkılarının altını çizen Merz, bu durumun gerçekleşmesi için öncelikle yasal ve siyasi koşulların yerine getirilmesi gerektiğini vurguladı. Şansölye, olası bir askeri konuşlandırmanın ancak çatışmalar tamamen sona erdikten sonra Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararı gibi net bir yasal yetkiye dayanması gerektiğini sözlerine ekledi.
