ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile gerçekleştirdiği telefon görüşmelerinin ardından iki ülkenin 10 günlük bir ateşkes anlaşmasına vardığını duyurdu. Perşembe günü Doğu Zaman Dilimi’ne (EST) göre saat 17.00’de başlayacak olan ateşkesle birlikte Trump, her iki lideri barış görüşmeleri için Beyaz Saray’a davet ettiğini açıkladı. Bu adım, iki ülke arasında 1983’ten bu yana gerçekleşecek en önemli doğrudan temas olarak değerlendiriliyor.
34 Yıl Sonra Washington’da İlk Temas
Ateşkes kararı, Lübnan ve İsrail büyükelçilerinin Salı günü Washington’da Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ev sahipliğinde bir araya gelmesinden sadece iki gün sonra geldi. 34 yıl aradan sonra gerçekleşen bu ilk doğrudan görüşmenin ardından Trump; Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Rubio ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’i taraflarla birlikte “kalıcı barış” doğrultusunda çalışmaları için görevlendirdiğini belirtti.
Yeni Bir Savaşın Gölgesinde Barış Çabası
Bu diplomatik gelişme, bölgede hızla tırmanan şiddetli bir çatışma ortamının ortasında gerçekleşti. Şubat ayının sonlarında başlayan ABD-İsrail ortaklı İran askeri harekatının ardından, İran destekli Hizbullah’ın İsrail’in kuzeyine roket saldırıları düzenlemesiyle çatışmalar Mart 2026 başında yeniden alevlenmişti.
Bu süreçte şu kritik gelişmeler yaşandı:
- İsrail, Lübnan’ın güneyine kara harekatı başlattı ve başkent Beyrut dahil olmak üzere ülke çapında hava saldırıları düzenledi.
- Mevcut savaş, 2023’ün sonlarında başlayan ve Kasım 2024’te ABD arabuluculuğunda sağlanan ateşkesin ardından yaşanan ilk büyük tırmanış oldu.
- 2024’teki ateşkes anlaşması, İsrail birliklerinin güney Lübnan’dan çekilmesini ve Hizbullah’ın silahsızlanarak Litani Nehri’nin kuzeyine çekilmesini öngörüyordu ancak bu şartlar hiçbir zaman tam anlamıyla hayata geçirilemedi.
İletişimsizlikten Doğrudan Görüşmelere
Resmi diplomatik ilişkileri bulunmayan ve teknik olarak halen savaş halinde olan İsrail ve Lübnan arasındaki son anlamlı doğrudan diplomasi, 1991 yılındaki Madrid Konferansı’nda gerçekleşmişti. Hatta 1955 tarihli bir Lübnan yasası, vatandaşların İsraillilerle herhangi bir temas kurmasını doğrudan yasaklıyor.
Salı günü büyükelçiler düzeyinde gerçekleşen toplantı, onlarca yıllık bu diplomatik kopukluğu sona erdirdi. Sürecin siyasi arka planı şu dinamiklerden oluşuyor:
- Lübnan’ın Tavrı: İki yılı aşkın süren siyasi çıkmazın ardından 2025’in başlarında göreve gelen eski Lübnan Silahlı Kuvvetleri Komutanı Cumhurbaşkanı Aoun, çatışmaların durdurulması karşılığında doğrudan müzakere teklifinde bulundu. Ayrıca hükümet, Hizbullah’ın askeri faaliyetlerini suç saymak için adımlar attı ve İran büyükelçisini “istenmeyen kişi” (persona non grata) ilan etti.
- İsrail’in Yanıtı: Başbakan Netanyahu, Lübnan genelinde 350’den fazla kişinin ölümüne yol açan saldırı dalgasının ardından 8 Nisan’da doğrudan görüşmeleri kabul etti.
- Hizbullah’ın Tepkisi: Yaşanan bu gelişmelere şiddetle karşı çıkan Hizbullah cephesi, Beyrut yönetimini düşman bir devlete tek taraflı taviz vermekle suçluyor.
Trump: “Çözdüğüm 10. Savaş Olacak”
Beklenen anlaşmayı kişisel bir zafer olarak nitelendiren Trump, X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada oldukça iddialı konuştu: “Dünya çapında 9 savaşı çözmek benim için bir onurdu ve bu benim 10’uncum olacak.”
Hem Netanyahu’nun hem de Aoun’un daha geniş çaplı barış müzakerelerinin temeli olarak 10 günlük ateşkese onay verdiğini belirten Trump, barışın “hızlıca” geleceğine inandığını vurguladı. Beyaz Saray’da gerçekleştirilmesi planlanan tarihi zirve için ise henüz net bir tarih açıklanmadı.
